Su-25 | |
---|---|
![]() Ukrayna HHQ-nə məxsus Su-25M1 | |
Tipi | Hücum təyyarəsi |
Hazırlayan | Suxoy Dizayn Bürosu[d] |
İstehsalçı |
![]() ![]() |
Baş konstruktor |
P.O.Suxoy E.A.İvanov |
Dizayner | Suxoy KB |
İlk uçuş | 22 fevral 1975 |
İstismara verilmə tarixi | 1981 |
Status | Aktiv xidmətdə |
İstismarçılar |
Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri Belarus Hərbi Hava Qüvvələri Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələri |
İstehsal ili | 1978–davam edir |
Buraxılış sayı | 1000+ |
Vahidinin qiyməti | 3[1]— 10[2] mln. $ |
Variantları |
Su-39 Su-25UTQ Su-28 Su-25T |
![]() |
Suxoy Su-25 (rus. Су-25) (NATO kod adı: Frogfoot) — SSRİ tərəfindən istehsal edilən iki mühərrikli, tək oturacaqlı hücum və hava dəstək təyyarəsi. Bu təyyarə Sovet Quru Qoşunlarını yaxın hava dəstəyi ilə təmin etmək məqsədilə konstruksiya olunmuşdur. İlk prototipin uçuş testləri 22 fevral 1975-ci ildə həyata keçirilmişdir. Sınaqları uğurla tamamladıqdan sonra 1978-ci ildə Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasının paytaxtı olan Tiflis şəhərində seriyalı istehsalına başlanılmışdır.
Bu döyüş təyyarəsinin ilkin variantlarına iki oturacaqlı təlim-döyüş təyyarəsi olan Su-25UB, Su-25BM, həmçinin xarici ölkələrə ixrac üçün nəzərdə tutulmuş Su-25K daxildir. 2012-ci ildə bəzi təyyarələr Su-25SM səviyyəsində modernizasiya olunmuşdur. Su-25T və Su-25TM (digər adı ilə Su-39) növbəti modernizasiya variantları hesab olunsa da, bu variantlar geniş istehsal olunmamışdır. Su-25 və Su-34 qırıcıları 2007-ci ildə istehsal olunan yeganə zirehli, sabit qanadlı döyüş təyyarələri idi. Su-25-lərin əksər hissəsi hazırda Rusiya və digər MDB dövlətləri tərəfindən istismar olunur.
Su-25 döyüş təyyarəsinin müxtəlif variantları 30 ildən çox müddətdir ki, bir çox döyüş əməliyyatlarında aktiv istifadə olunur. 1979-1989-cu illərdə baş vermiş Əfqanıstan müharibəsi ərzində mücahidlərə qarşı dəfələrlə anti-partizan əməliyyatlarında iştirak etmiş bu təyyarələr, hazırda Suriya vətəndaş müharibəsində Rusiya HHQ tərəfindən istifadə olunur.
Su-25 haqqında doğru olaraq bilinən bir yanlış var ki, bu Su-25-in qırıcı olmasıdır. Su-25 heç bir hava döyüşündə "dog fight" iştirak edə bilmədiyinə görə, hücum və hava dəstək təyyarəsi adlanır.
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search