Al Legio XIV Gemina pe Legio XIIII Gemina (da lâret eo ar 14vet lejion c'hevell), deuet da vout Legio XIIII Gemina Martia Victrix (Da lâret eo ar 14vet lejion c'hevell trec'h a-drugarez da Veurzh), a oa ul Lejion roman[1] savet gant Julius Caesar a-raok aloubiñ Galia. Distrujet e oa hogos diouzhtu ha savet en-dro goude Seziz Alesia . Kemer a reas perzh en hogos holl emgannoù Caesar e-pad ar brezel sivil.
Anv zo eus ul Legio XIIII goude 14 av. J.-C.. Pe e oa unan krouet da neuze pe e oa an hini kentañ adsavet. Implijet e oa gant Octavianus da argas Sextus Pompeius eus Sikilia(Daveoù a vank), pa oa lakaet e dañjer pourvezadur Roma e gwinizh, ha goude da drec'hiñ Marcus Antonius en emgann Actium. Goude an emgann-se e kemeras en he renk soudarded eus lejionoù kozh Marcus Antonius hag a resevas he lesanv Gemina (gevell). Goude emgann kollet Teutoburg ma oa peurlazhet tri lejion ha kalz Kohortoù skoazellerien, e oa staliet e Mogontiacum gant ar XVI Gallica.
Unan eus an unvezioù e oa en arme savet gant Glaoda Iañ e 43 da aloubiñ Enez Vreizh hag a oa renet gant Aulus Plautius. Ur wezh diazezet ar galloud roman e oa staliet e Leicester,gant al lejion VIIII moarvat. Goude 55 e oa kaset da Viroconium (Wroxeter e-tal ar Severn). Gounid a reas ur vrud ken fall en ur ziouennañ brezelourien ar rouanez Boudika ma sponte hec'h enebourien hervez Tacitus[2]. Staliet e Deva e nevezamzer 60-61, e kemeras perzh e lazhadeg drouized [[Enez Mon[Enez-Von]] hag e kemeras an enezenn.
Kemer a ra perzh er brezel diabarzh en Italia e 69-70, en emgann Bedriacum peurgetket. Tennet e oa Legio XIV Gemina eus Enez-Vreizh e 71 hag adstaliet e Mogontiacum. Kemer a reas perzh en aloubadeg an agri Decumates e 74. Kaset eo da Carnuntum adalek 92.
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search