Henrik II | |
---|---|
![]() | |
Kralj Engleske | |
Vladavina | 25. oktobar 1154 – 6. juli 1189.[1] |
Prethodnik | Stjepan |
Nasljednik | Rikard I |
Krunidba | 19. decembar 1154. |
Supružnik | Eleonora, vojvotkinja Akvitanije |
Djeca | Vilim IX, grof Poitiersa Henrik Mlađi, kralj Engleske Matilda od Engleske Rikard I, kralj Engleske Gotfrid II, vojvoda Bretanje Eleonora od Engleske Ivana od Engleske Ivan, kralj Engleske |
Dinastija | Plantagenet |
Otac | Gotfrid V, grof Anžuja |
Majka | Matilda, gospodarica Engleza |
Rođenje | 5. mart 1133. |
Smrt | 10. septembar 1189. |
Henrik II (engleski: Henry II; 5. mart 1133 – 6. juli 1189), poznat kao Henrik Plantagenet, bio je grof Anžuja, grof Maina, vojvoda Normandije, vojvoda Akvitanije, grof Nantesa, lord Irske i kralj Engleske od 1154. do 1189. Henrik je bio sin Gotfrida Plantageneta i Matilde, kćerke engleskog kralja Henrika I. Postao je aktivno uključen od 14. godine u naporima svoje majke da preuzme englesko prijestolje, a postao je vojvoda Normandije u 17. godini. Naslijedio je Anžuj 1511. i ubrzo nakon toga oženio Eleonoru, vojvotkinju Akvitanije, čiji je brak sa francuskim kraljem Lujem VII nedavno poništen. Stjepan se složio sa mirovnim sporazumom nakon Henrikove vojne ekspedicije u Engleskoj 1153; naslijedio je Englesko prijestolje nakon smrti Stjepana godinu dana kasnije.
Henrik je bio energičan i nemilosrdan vladar, koji je bio vođen željom da vrati svu teritoriju i privilegije koje je imao njegov djed Henrik I. U prvim godinama vladavine, mladi Henrik je obnovio kraljevsku administraciju u Engleskoj, ponovo uspostavio hegemoniju nad Velsom i stekao potpunu kontrolu nad svojim posjedima u Anžuju, Mainu i Tourainu. Henrikova želja da se reformiše crkva je dovela do sukoba sa njegovim prijateljem Tomasom Beketom, nadbiskupom Kenteberija. Ova kotroverza je trajala dugo i rezultirala ubistvom Beketa 1170. Zbog toga je Henrik ubrzo došao u sukob sa Lujem VII koji je trajao nekoliko decenija. Henrik je širio svoje carstvo, najčešće na Lujev račun, zauzimajući Bretanju i Toulouse; uprkos brojnim mirovnim konferencijama i sporazumima nije postignut trajni mir. Do 1172. kontrolisao je Englesku, velike dijelove Velsa, istočnu polovinu Irske i zapadnu polovinu Francuske, područje koje će se kasnije zvati Anžujsko carstvo.
Henrik i Eleonora su imali osmoro djece. Kako su odrastali, tako su počele da se pojavljuju tenzije oko budućeg nasljedstva, ohrabrujući Luja i njegovog sina Filipa. Henrikov nasljednik Henrik Mlađi se 1173. pobunio; pridružila su mu se njegova braća Rikard i Gotfrid sa njegovom majkom Eleonorom. Francuska, Škotska, Flandrija i Boulogne su sklopili savez sa pobunjenicima. Ova pobuna je doživila poraz, ali su se Henrik Mlađi i Gotfrid ponovo pobunili 1183, što je rezultiralo smrću Henrika Mlađeg. Nakon smrti Henrika Mlađeg, Henrik II se borio da pronađe način da zadovolji želje svih svojih sinova. Tada je Filip privukao Rikarda započinjući konačni ustanak 1189. Odlučno poražen od Filipa i Rikarda, Henrik se povukao u Anžuj gdje je i umro.
Henrikovo carstvo je brzo propalo tokom vladavine njegovog najmlađeg sina Ivana. Mnoge Henrikove promjene su imale dugoročne posljedice. Općenito se smatra da je Henrik postavio temelje opšteg prava u Engleskoj, dok je njegova intervencija na Bretanju, Vels i Škotsku oblikovala razvoj društva i vladinog sistema. Historijsko tumačenje njegove vladavine se značajno promijenilo tokom vremena. U 18. stoljeću, naučnici su tvrdili da je Henrik bio pokretačka snaga u stvaranju Engleske monarhije, i na kraju, ujedinjene Britanije. Tokom viktorijanskog širenja Britanskog carstva, historičari su bili zainteresirani za formiranjem Henrikovog carstva, ali su također izrazili zabrinutost zbog njegovog privatnog života i postupanja prema Beketu. Krajem 20. stoljeća, britanski i francuski historičari su osporili ranije anglocentrično tumačenje njegove vladavine.
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search