Homo erectus | |
---|---|
![]() | |
Dyn Tautavel | |
Dosbarthiad gwyddonol | |
Teyrnas: | Animalia |
Ffylwm: | Chordata |
Dosbarth: | |
Urdd: | Primates |
Teulu: | Hominidae |
Genws: | Homo |
Rhywogaeth: | H. eretus |
Enw deuenwol | |
Homo erectus Dubois, 1892 | |
Cyfystyron | |
Roedd Homo erectus (Lladin: ērigere; "Dyn cefnsyth"), gynt Pithecanthropus erectus, yn rhywogaeth o'r genws Homo oedd yn byw yn y Pleistosen, rhwng 1.9 miliwn a thua 117,000 o flynyddoedd yn ôl (neu CP).[1]
Ymddengys fod nifer o rywogaethau dynol, megis Homo heidelbergensis a Homo antecessor, wedi esblygu o H. erectus, ac ystyrir yn gyffredinol bod Neanderthaliaid, Denisovaniaid, a bodau dynol modern yn eu tro wedi esblygu o H. heidelbergensis.[2] H. erectus oedd yr hynafiad dynol cyntaf i ymledu ledled Ewrasia, gydag amrediad cyfandirol yn ymestyn o Benrhyn Iberia i Java.
Cafwyd hyd i'r ffosilau cyntaf o'r rhywogaeth yma gan Eugène Dubois o'r Iseldiroedd ar ynys Jawa yn y 1890au cynnar. Adnabyddir yr enghraifft yma fel "Dyn Jawa". Yn 1927, cafwyd hyd i fwy o ffosilau yn Zhoukoudian yn Tsieina. Yn ddiweddarach, cafwyd hyd i lawer o'r ffosilau hyn yn Affrica, er enghraifft un yn Ternifine, Algeria, gweddillion a ddyddir i rhwng 600,000 a 700,000 o flynyddoedd yn ôl. Cafwyd hyd i rai yn Nwyrain Affrica sydd tua 1 miliwn o flynyddoedd oed.[3][4]
Mae hyn yn peri i'r rhan fwyaf o Baleoanthropolegwyr gredu i Homo erectus ddatblygu yn Affrica, ac yna ymledaenu drwy Ewrasia mor bell a Georgia, India, Sri Lanca, Tsieina a Jafa, y rhywogaeth gyntaf o Homo i adael Affrica gan y rhan fwyaf o archaeolegwyr, ond cred eraill ei fod yn frodorol o Asia.[3][5][6]
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search