Nederland | |
![]() | |
Arwyddair | Ik zal handhaven ![]() |
---|---|
Math | gwlad Brenhiniaeth yr Iseldiroedd, gwlad ![]() |
Prifddinas | Amsterdam ![]() |
Poblogaeth | 17,942,942 ![]() |
Sefydlwyd | |
Anthem | Wilhelmus van Nassouwe ![]() |
Pennaeth llywodraeth | Dick Schoof ![]() |
Cylchfa amser | UTC+01:00, UTC+2 ![]() |
Iaith/Ieithoedd swyddogol | Iseldireg ![]() |
Daearyddiaeth | |
Rhan o'r canlynol | Brenhiniaeth yr Iseldiroedd, yr Undeb Ewropeaidd, Benelux ![]() |
Arwynebedd | 37,378 km² ![]() |
Gerllaw | Môr y Gogledd, IJsselmeer, Markermeer, Y Môr Wadden, Môr y Caribî, Gooimeer ![]() |
Yn ffinio gyda | yr Almaen, Gwlad Belg ![]() |
Cyfesurynnau | 52.32°N 5.55°E ![]() |
Gwleidyddiaeth | |
Corff gweithredol | Llywodraeth yr Iseldiroedd ![]() |
Corff deddfwriaethol | Senedd y Staten-Generaal ![]() |
Swydd pennaeth y wladwriaeth | Teyrn yr Iseldiroedd ![]() |
Pennaeth y wladwriaeth | Willem-Alexander, brenin yr Iseldiroedd ![]() |
Swydd pennaeth y Llywodraeth | Prif Weinidog yr Iseldiroedd ![]() |
Pennaeth y Llywodraeth | Dick Schoof ![]() |
![]() | |
![]() | |
Ariannol | |
Cyfanswm CMC (GDP) | $1,011,799 million, $991,115 million ![]() |
Arian | Ewro ![]() |
Canran y diwaith | 3.8 canran ![]() |
Cyfartaledd plant | 1.68 ![]() |
Mynegai Datblygiad Dynol | 0.931 ![]() |
Gwlad a theyrnas ar lan Môr y Gogledd yng ngorllewin Ewrop yw'r Iseldiroedd (Iseldireg: Nederland ) sydd â thiriogaethau tramor ac yn ffinio ar yr Almaen i'r dwyrain a Gwlad Belg i'r de. Amsterdam yw'r brifddinas a'r Iseldireg yw prif iaith y wlad a'i hiaith swyddogol.
Hi yw'r fwyaf o bedair gwlad gyfansoddol Brenhiniaeth yr Iseldiroedd.[1][2][3] Yn Ewrop, mae'r Iseldiroedd yn cynnwys deuddeg talaith, sy'n cyffinio â'r Almaen i'r dwyrain, Gwlad Belg i'r de a Môr y Gogledd i'r gogledd-orllewin.[4] Yn y Caribî, mae'n cynnwys tair tiriogaeth dramor: ynysoedd Bonaire, Sint Eustatius a Saba.[5] Iseldireg yw iaith swyddogol y wlad, gyda Ffriseg y Gorllewin yn iaith swyddogol eilaidd yn nhalaith Ffrisia, a Saesneg a Papiamento fel ieithoedd swyddogol eilaidd yn Ynysoedd Iseldiraidd y Caribî. Mae yr Iseldireg, yr Isel Almaeneg a'r Limbwrgeg yn ieithoedd rhanbarthol cydnabyddedig (a siaredir yn y dwyrain a'r de-ddwyrain yn y drefn honno), tra bod iaith arwyddion yr Iseldiroedd, y Romani Sinte a'r Iddeweg yn ieithoedd nad ydynt yn diriogaethol.
Y pedair dinas fwyaf yn yr Iseldiroedd yw Amsterdam, Rotterdam, Yr Hâg, ac Utrecht.[6] Amsterdam yw dinas a phrifddinas enwol fwyaf poblog y wlad,[7] tra bod y Taleithiau Cyffredinol, y Cabinetd a'r Goruchaf Lys yn Yr Hâg.[8] Porthladd Rotterdam yw'r porthladd prysuraf yn Ewrop, a'r prysuraf mewn unrhyw wlad y tu allan i Ddwyrain Asia a De-ddwyrain Asia, y tu ôl i Tsieina a Singapôr yn unig.[9] Maes Awyr Amsterdam Schiphol yw'r maes awyr prysuraf yn yr Iseldiroedd, a'r trydydd prysuraf yn Ewrop. Mae'r wlad yn aelod sefydlol o'r Undeb Ewropeaidd, Ardal yr Ewro, G10, NATO, OECD, a WTO, yn ogystal â rhan o Ardal Schengen ac Undeb tairochrog Benelwcs. Mae'n gartref i sawl sefydliad rhynglywodraethol a llysoedd rhyngwladol, gyda nifer ohonynt wedi'u canoli yn Yr Hâg, a elwir weithiau'n 'brifddinas gyfreithiol y byd'.[10]
Yn llythrennol, mae'r Iseldiroedd yn golygu "gwledydd is" gan gyfeirio at ei drychiad isel a'i thopograffi gwastad, gyda dim ond tua 50% o'i thir yn uwch nag 1 m (3.3 tr) uwch lefel y môr, a bron i 26% yn disgyn yn is na lefel y môr.[11] Mae'r rhan fwyaf o'r ardaloedd o dan lefel y môr, a elwir yn polderau, yn ganlyniad i adfer tir a ddechreuodd yn y 14g.[12] Gyda phoblogaeth o 17.5 miliwn o bobl, pob un yn byw o fewn cyfanswm arwynebedd o tua 41,800 km, yr Iseldiroedd yw'r 16eg wlad fwyaf poblog yn y byd a'r ail wlad fwyaf dwys ei phoblogaeth yn yr Undeb Ewropeaidd, gyda dwysedd 523vperson y cilometr.
Serch hynny, hwn yw allforiwr bwyd a chynhyrchion amaethyddol ail-fwyaf y byd yn ôl ei werth, oherwydd ei bridd ffrwythlon, ei hinsawdd fwyn a'i hamaethyddiaeth ddwys.[13][14][15]
Mae'r Iseldiroedd wedi bod yn frenhiniaeth gyfansoddiadol seneddol gyda strwythur unedol er 1848. Bu iddi gyfreithloni erthyliad, puteindra ac ewthanasia dynol, ynghyd â chynnal polisi cyffuriau rhyddfrydol ers cryn amser. Diddymodd yr Iseldiroedd y gosb eithaf mewn Cyfraith Sifil ym 1870, er na chafodd ei dileu yn llwyr nes i gyfansoddiad newydd gael ei gymeradwyo ym 1983. Caniataodd yr Iseldiroedd bleidlais i fenywod ym 1919, cyn dod y wlad gyntaf y byd i gyfreithloni priodas o'r un rhyw yn 2001. Roedd ganddi'r 11fed economi mwyaf yn y byd yn y 2020au.[16] Mae'r Iseldiroedd ymhlith yr uchaf mewn mynegeion rhyngwladol o ryddid y wasg,[17] rhyddid economaidd,[18] datblygiad dynol ac ansawdd bywyd, yn ogystal ag hapusrwydd.[19] Yn 2020, roedd yn wythfed ar y mynegai datblygiad dynol ac yn bumed ar Fynegai Hapusrwydd y Byd 2021.[20][21]
... de hoofdstad Amsterdam ...
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search