Izar anizkoitz

Izar anizkoitz, Lurretik ikusita, elkarrengandik gertu diruditen hiru izar edo gehiagok osatutako taldeari deritzo. Fenomeno hau itxurazkoa soilik izan daiteke, non izar anizkoitza optikoa izango litzatekeen edo, izar horiek benetan elkarrengandik gertu badaude, fenomeno fisiko bat ere izan daiteke. Izar anizkoitz fisiko bat izar sistema anizkoitz baten mota bat da. Izar anizkoitzak hirukoitz izena har dezakete hiru izarrez osatuta badaude, laukoitz lauz osatuta badaude, eta hala hortik aurrera. Izar fisiko hirukoitzei izar hirutar edo izar sistema hirukoitz izenak ere ematen zaizkie.

Izar sistema hirukoitzetan izar bakoitzak sistemaren masa zentrua orbitatzen du. Sarritan, izarretako bik izar bitar bat osatzen dute, eta hirugarrena urrutiago egoten da. Konfigurazio hau hierarkikoa da. Hiru izar baino gehiagoko izar sistemak ere hierarkikoak izan ohi dira.

Fenomeno hau, izar bitarrekin batera, ohiko gertakariak dira unibertsoan. Behaketek iradokitzen dutenararen arabera, izar sistemak gure eguzkia bezalako izar sinpleak sistema anizkoitzak bezain sarritan izaten dira. Sistema anizkoitz bateko izarrek euren artean orbitatzen dute, euren masa zentruaren inguruan mugitzeaz gain, elkarren arteko grabitate elkarreraginaren ondoriozː efektu hau euren posizio erlatiboetan eta abiadura erradialetan gertatutako aldaketen behaketa batean nabari daiteke.

Castor da izar sistema anizkoitzen adibide ezagun bat, eta Sirius ere izan liteke, azkenean hirugarren izar baten existentzia baieztatuko balitz, orain arte Sirius izar bitar gisa ezagutu den arren.


© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search