Nagsasabtan: 40°N 100°W / 40°N 100°W
Estados Unidos iti Amerika United States of America | |
---|---|
Napili a pagsasao: In God We Trust (opisial) (Ilokano: Ni Apo Dios iti pagtalekanmi) E Pluribus Unum (tinawtawid) (Latin) (Ilokano: Aggapu iti Adu, Maymaysa) | |
Nailian a kanta: "Ti Nabituenan a Wagayway" | |
![]() | |
Kapitolio | Washington, D.C. 38°53′N 77°01′W / 38.883°N 77.017°W |
Kadakkelan a siudad | Siudad ti New York 40°43′N 74°00′W / 40.717°N 74.000°W |
Opisial a sasao | Awan iti pederal nga agpang[a] |
Nailian a pagsasao | Ingles (de facto)[b] |
Nagan dagiti umili | Amerikano/Amerikana |
Gobierno | Pederal a presidensial a batay-linteg a republika |
Joe Biden (D) | |
Kamala Harris (D) | |
Nancy Pelosi (D) | |
John Roberts | |
Lehislatura | Kongreso |
Senado | |
Kamara dagiti Pannakabagi | |
Panagwaywayas manipud iti Pagarian ti Nalatak a Britania | |
Hulio 4, 1776 | |
Septiembre 3, 1783 | |
Hunio 21, 1788 | |
Kalawa | |
• Dagup | 9,826,675 km2 (3,794,100 sq mi)[c] (Maika-3/Maika-4) |
• Danum (%) | 6.76 |
Populasion | |
• Karkulo idi 2011 | 340,142,000[1] (Maika-3) |
• Densidad | 33.7/km2 (87.3/sq mi) |
GDP (PPP) | Karkulo idi 2011 |
• Dagup | $15.065 trillion[2] (Umuna) |
• Tunggal maysa a tao | $48,147[2] (Maika-8) |
GDP (nominal) | Karkulo idi 2011 |
• Dagup | $15.065 trilion[2] (Umuna) |
• Tunggal maysa a tao | $48,147[2] (Maika-15) |
Gini (2013) | 38.0[3][4][5] kalalainganna |
HDI (2013) | ![]() nangato unay · Maika-5 |
Kuarta | Doliar ti Estados Unidos ($) (USD) |
Sona ti oras | UTC−5 aginggana ti −10 |
• Kalgaw (DST) | UTC−4 aginggana ti −10 |
Pormat ti petsa | m/d/yy (AD) |
Pagmanehuan | kanawan |
Kodigo ti panagtawag | +1 |
Kodigo ti ISO 3166 | US |
TLD ti internet | .us .gov .mil .edu |
^ a. Ti Ingles ket opisial a pagsasao kadagiti 28 nga estado—adu pay dagiti nagtaudan ng agit-ited ti nangatngato a karkulo, a naibatay iti sabsabali a panagipalpalawag iti "opisial". Ti Ingglés ken Hawayano dagitoy dua ket opisial a pagsasao ti estado iti Hawaii.
^ b.Ti Ingles ket isu ti de facto a pagsasao ti gobierno ti Amerika ken isu laeng ti pagsasao ti sangkabalayan babaen ti 80% kadagiti Amerikano nga agtawen iti lima ken nangatngato. Ti Españiol ket isu ti maikadua a kaaduan a bilang a pagsasao. ^ c. Wenno saan a ti Estados Unidos wenno ti Tsina ket dakdakel ket naisuppiat. Ti bilang ket manipud iti Central Intelligence Agency it Estados Unidos World Factbook. Ti sabsabali a pagtaudan ket nagited ti basbassit a bilang. Dagiti naturayan a bilang iti kaddakkel iti daytoy a pagilian ket kadagiti 50 nga estado ken Distrito iti Columbia laeng, saan a naited dagiti territorio. ^ d. Ti karkulo kadagiti bilang ti umili ket nairaman dagiti tattao a kadawyan a nagtaeng kadagiti 50 nga estado ken ti Distrito iti Columbia, a nairaman dagiti saan nga umili. Saan a nairaman dagiti nagtaeng kadagiti territorio, nga addaan iti sumurok a riwriw nga umili iti Estados Unidos (kaaduan idiay Puerto Rico), wenno dagiti umili ti Estados Unidos a nagtaeng iti ruar ti Estados Unidos. |
Ti Estados Unidos iti Amerika (Ingles: United States of America), wenno kaadduan ket masao nga "Amerika" laeng, ket pagilian a pederal a naibatay ti linteg a republika, mabirukan iti tengnga ti kontinente ti Amianan nga Amerika, a naisadagan dagiti 48 a kontinental nga estado ken Washington, D.C., a kapitoliona, ket naisadagan pay a nagbaetan ti Taaw Pasipiko ken Taaw Atlantiko, nabeddengan ti Kanada iti amianan ken Méhiko iti abagatan. Ti estado iti Alaska ket adda idiay amianan a laud iti kontinente, nga addaan iti Kanada iti daya ken Rusia iti laud, iti ballasiw ti Nailet a Baybay Bering. Ti estado iti Hawaii ket maysa a purpuro idiay tennga a Pasipiko. Daytoy a pagilian ket addaan pay kadagiti territoriona idiay Pasipiko ken Karibe. Limapulo nga estado ti mangbukbukel daytoy a pagilian, saan a nairaman kadagiti dadduma a teritoriona.
Iti 3.79 kuadrado milia (9.83 riwriw km2) ken addaan iti sumurok a 312 riwriw a tattao, ti Estados Unidos ket isu ti maika-3 wenno maika-4 a kadakkelan a pagilian iti dagup a kalawa ti dagana, ken ti maika-3 a kadakkelan baben ti kalawa ti daga ken bilang dagiti umili. Daytoy ket maysa kadagiti kaaduan ti sabsabali nga etnisidad ket sabsabali a kultura a pagilian, ti nagbanagan daytoy ti kaaduan a panag-imigrasion manipud kadagiti sabsabali a pagilian.[7]Ti ekonomia ti Estados Unidos ket isu ti kadakkelan a nailian nga ekonomia iti lubong, nga addan ti nakarkulo a 2011GDP iti $15.1 trilion.
Dagiti patneng a tattao ket nagtaudda manipud kadagiti dagiti Paleo nga Indio nga asino dagitoy ket naggapuda idiay Asia a nagnaedanda iti ribribo a taw-tawen nga ti tattan ket ti kangrunaan a daga ti Estados Unidos. Daytoy a bilang dagiti umili a patneng nga Amerikano ket nalatak a nakissayan babaen kadagiti saksakit ket gubgubat kalpasan ti panagkolonia ti Europa. Ti Estados Unidos ket naibangon babaen kadagiti Sangapulo ket tallo a Kolonia a mabirukan iti Daya nga Aplaya iti Estados Unidos. Idi Hulio 4, 1776 ket nagisayasay da ti Panagyebkas ti Estados Unidos iti Panagwaywayas, a daytoy ket nagparangarang ti kinabukod a panagturay ken ti pannakaipatakder ti panagtintinnulongan a kappon. Dagiti nagsuppiat nga estado ket inabakda ti Imperio a Britaniko iti Rebolusionario a Gubat ti Amerika, daytoy ti immuna a nagballigi iti kolonia a gubat iti panagwaywayas.[8] Ti agdama a Batay-linteg ti Estados Unidos ket naampon idid Septiembre 17, 1787; ti panakatalgedan na iti sumaganad a tawen ket pinakabaelan na dagiti estado a paset iti nagkaykaysa a republika nga addaan iti napigsa a tengnga a gobierno. Ti Pateg dagiti Karbengan, ket naglaon kadagiti sangapulo a a pannakapasayaatan ti Batay-linteg nga ag-garantia kadagiti kaaduan a nakaisugud ken naikalintegan a karbengan, ket napatalgedan idi 1791.
Lumapus iti maika-19 a siglo ti Estados Unidos ket inyallatyiw na dagiti patneng a tribu, naala na ti territorio ti Louisiana manipud iti Pransia, Florida manipud iti Espania ken paset ti Pagilian nga Oregon manipud iti Nagkaykaysa a Pagarian, Alta California ken New Mexico manipud iti Méhiko, ken Alaska manipud iti Russia, ken innala na ti Republika iti Texas ken ti Republika iti Hawaii. Ti suppiatan a baetan ti Abagatan nga Amerika ken ti Amianan nga Amerika iti panag-padakkel ti patakder iti pannakaadipen ken dagiti karbengan ti estado napungtoten na ti Sibil a Gubat iti panawen nga 1860. Ti panangabak ti Amianan ket napawilan na ti agnayon a panaggudua iti daytoy a pagilian ken nagbanagan ti pannakagibus ti nailintegan a panagtagabu idiay Estados Unidos. Babaen ti panawennga 1870, ti nailian nga ekonomia na ket isun ti kadakkelan iti sangalubongan.[9]Ti Kastila-Amerikano a Gubat ken Umuna a Sangalubongan a Gubat ket nagpasingked iti daytoy a pagilian ti kasasaadna a kas maysa a napigsa a militar. Rimmuar manipud iti Maikadua a Sangalubongan a Gubat nga isu ti immuna a pagilian nga addaan iti nuklear nga armas ken agnanayon a kameng iti Talinaay a Konsilo Dagiti Nagkaykaysa a Pagilian, ken kultural a puersa iti sangalubongan.[10]
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search