![]() | |
![]() Zdjęcie Marsa zrobione przez sondę Viking 1 | |
Odkrywca |
nieznany; planeta znana w starożytności[1] |
---|---|
Charakterystyka orbity (J2000) | |
Ciało centralne | |
Półoś wielka | |
Obwód orbity |
1,429 Tm |
Mimośród |
0,09341233[1] |
Perycentrum | |
Apocentrum | |
Okres orbitalny | |
Synodyczny okres obiegu |
779,94[1] |
Prędkość ruchu |
21,97–26,50 km/s |
Długość węzła wstępującego |
49,57854°[1] |
Argument perycentrum |
286,4623°[1] |
Nachylenie orbity | |
Charakterystyka fizyczna | |
Typ planety | |
Masa | |
Promień | |
Promień równikowy |
3396,2 km[1] |
Promień biegunowy |
3376,2 km[1] |
Spłaszczenie |
0,00589[1] |
Pole powierzchni |
1,448×108 km² |
Objętość |
1,6318×1011 km³ |
Gęstość |
3933 kg/m³[1] |
Okres obrotu | |
Prędkość obrotu |
na równiku: 868,22 km/h |
Nachylenie osi obrotu |
25,19°[1] |
Przyspieszenie grawitacyjne | |
Prędkość ucieczki |
5,03 km/s[1] |
Albedo |
0,170[1] |
Temperatura powierzchni |
−140,15–19,85 °C |
Satelity naturalne |
2 (księżyce Marsa) |
Charakterystyka atmosfery | |
Ciśnienie atmosferyczne | |
Skład atmosfery |
|
Mars – czwarta od Słońca planeta Układu Słonecznego. Krąży między orbitą Ziemi a pasem planetoid, dzielącym go od orbity Jowisza. Planeta została nazwana od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa, ze względu na barwę, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym Rzymianom z pożogą wojenną. Odcień ten bierze się od tlenków żelaza pokrywających powierzchnię. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca i wielu innych ciał Układu Słonecznego. Powierzchnia wykazuje formy podobne do ziemskich: wulkany, doliny, kaniony, pustynie i polarne czapy lodowe. Okres obrotu wokół własnej osi jest niewiele dłuższy niż ziemski i wynosi 24,6229 godziny (24 h 37 m 22 s). Na Marsie znajduje się najwyższe wzniesienie w Układzie Słonecznym – Olympus Mons i największy kanion – Valles Marineris. Gładki obszar równinny Vastitas Borealis na półkuli północnej, który obejmuje 40% powierzchni planety, może być pozostałością ogromnego uderzenia[2]. W przeciwieństwie do Ziemi, Mars jest mało aktywny geologicznie i nie zachodzą na nim zjawiska tektoniczne.
Do czasu pierwszego przelotu sondy Mariner 4 obok Marsa w 1965 roku spekulowano na temat obecności ciekłej wody na powierzchni planety. Podstawą spekulacji były obserwowane okresowe zmiany jasności obszarów powierzchni, w szczególności w pobliżu biegunów, które w obserwacjach teleskopowych wydawały się morzami i kontynentami. Długie ciemne linie na powierzchni, nazwane kanałami marsjańskimi, były interpretowane przez niektórych jako kanały nawadniające wybudowane przez istoty rozumne[3]. Później uznano, że za tę interpretację odpowiada złudzenie optyczne, ale spośród planet Układu Słonecznego poza Ziemią to Mars pozostaje najlepszym kandydatem, jeśli chodzi o występowanie wody, a tym samym warunków do życia[4]. Dane geologiczne zebrane przez bezzałogowe misje sugerują, że Mars miał kiedyś duże zasoby wody powierzchniowej, a małe wypływy wód podobne do gejzerów mogły występować w ciągu ostatniej dekady[5]. W roku 2005 dane radarowe wykazały obecność dużych ilości lodu zarówno na biegunach[6][7], jak i na średnich szerokościach geograficznych[8][9]. Lądownik Phoenix 31 lipca 2008 roku stwierdził bezpośrednio obecność wody w próbce regolitu pobranej w okolicach biegunowych[10]. 28 września 2015 roku NASA ogłosiła, że znaleziono dowody na obecność ciekłej słonej wody na powierzchni. W miesiącach letnich woda w stanie ciekłym spływa ze zboczy kanionów i ścian kraterów w postaci strug i pozostawia ciemne plamy, które mogą mieć długość do kilkuset metrów. Zdaniem badaczy, istnienie wody na Marsie wskazuje na możliwość istnienia tam życia[11].
Mars ma dwa księżyce, Fobosa i Deimosa, małe i o nieregularnych kształtach. Prawdopodobnie powstały z materii wyrzuconej z Marsa w wyniku wielkich uderzeń w początkach istnienia planety. Mars ma także planetoidy trojańskie, takie jak (5261) Eureka, krążące w pobliżu punktów równowagi grawitacyjnej na orbicie planety wokół Słońca. Wokół Marsa krąży osiem sztucznych satelitów, 2001 Mars Odyssey, Mars Express, Mars Reconnaissance Orbiter, Mars Orbiter Mission, MAVEN, ExoMars Trace Gas Orbiter, Al Amal i Tianwen-1. Na powierzchni znajdują się aktywne łaziki Curiosity, Perseverance oraz kilka nieczynnych łazików i lądowników z zarówno udanych, jak i nieudanych misji (stan na kwiecień 2024).
Marsa łatwo dostrzec z Ziemi nawet gołym okiem. W wielkiej opozycji względem Słońca jego jasność osiąga −2,91[1]; jasnością przewyższają go wówczas tylko Jowisz, Wenus, Księżyc oraz Słońce.
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie nssdc
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie northcraterguard
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie lotykosmiczne
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie water
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie marswater
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie specials1
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie webster_beasley05
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie jsg.utexas.edu
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie esa050221
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie spacecraft1
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie NASA flowing water
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search