Ovaj članak ili neki od njegovih odlomaka nije dovoljno potkrijepljen izvorima (literatura, veb-sajtovi ili drugi izvori). |
Edvard I | |
---|---|
![]() | |
Kralj Engleske; vojvoda Akvitanije; gospodar Irske | |
Vladavina | 17. novembar 1272 – 7. juli 1307. |
Prethodnik | Henrik III |
Nasljednik | Edvard II |
Krunidba | 19. august 1274. |
Supružnik | Eleonora, grofica Ponthieua Margareta od Francuske |
Djeca | Eleonora Engleska, grofica Bara Ivana od Engleske Alfons, grof od Chestera Margareta od Engleske Elizabeta od Engleske Edvard II, kralj Engleske Tomaš, grof od Norfolka Edmund, grof od Kenta |
Dinastija | Plantagenet |
Otac | Henrik III, kralj Engleske |
Majka | Eleonora od Provanse |
Rođenje | 17/18. juni 1239. |
Smrt | 7. juli 1307 | (68 godina)
Edvard I (17/18. juni 1239 – 7. juli 1307), također poznat kao Edvard Dugonogi, bio je kralj Engleske od 1272. do 1307. Kao prvi sin Henrika III, Edvard je bio uključen u političke intrige tokom pobune engleskih barona. On je 1259. nakratko stao na stranu baronskog reformskog pokreta podržavajući Oksfordske statute. Nakon pomirenja sa ocem, postao mu je lojalan tokom kasnijeg oružanog sukoba, poznatog kao Drugi baronski rat. Nakon bitke kod Levesa Edvard je postao talac pobunjenih barona, ali je pobjegao nakon nekoliko mjeseci i pridružio se borbi protiv Simona de Montforta. Montfort je poražen u bici kod Eveshama 1265, a nakon dvije godine pobuna je ugušena. Nakon toga, Edvard se pridružio Devetom krstaškom ratu u Svetoj zemlji. Nakon neuspjeha u Svetoj zemlji, Edvard se vraćao kući 1272. kada je obavješten da mu je otac umro. Postao je kralj Engleske i krunisan u Westminsteru 19. augusta 1274.
Tokom vladavine sproveo je reformu kraljevske administracije i anglosaksonskog prava. Kroz opsežnu pravnu istragu, Edvard je istraživao različite feudalne slobode, sve dok nije reformirao niz zakona koji regulišu krivična i imovinska prava. Međutim, njegovu pažnju su privukli vojna pitanja. Nakon suzbijanja manje pobune u Velsu 1277, Edvard je odgovorio na drugu pobunu 1283. osvajačkim ratom. Nakon uspješne kampanje, Edvard je Vels podvrgnuo engleskim zakonima, izgradio niz dvoraca i gradova i naselio ih englezima. Nakon toga su njegovi napori bili usmjereni prema Škotskoj. U ratu koji je uslijedio, škoti su ustrajali iako se u početku činilo da su englezi pobjednici. U isto vrijeme je bilo problema kod kuće. Obimne vojne akcije su zahtijevale visoke poreze. Ova kriza je izbjegnuta, ali su problemi ostali neizmireni. Kada je kralj umro 1307, njegov sin Edvard II je tokom rata sa Škotskom upao u mnoge finansijske i političke probleme.
Edvard I je bio jako visok čovjek, pa je zbog toga dobio nadimak "Dugonogi". Bio je jako temperamentan, pa je zajedno sa svojom visinom izgledao zastrašujuće svojim savremenicima. Ipak, bio je poštovan od svojih podanika na način koji odlikuje srednjevjekovni ideal kraljevstva, kao vojnik, administrator i čovjek od vjere. Moderni historičari su podijeljeni oko procjene Edvarda I; dok ga neki hvale za njegov doprinos u zakonodavstvu i administraciji, drugi ga kritikuju zbog beskompromisnog stava prema plemstvu. Edvard je zaslužan za mnoga dostignuća tokom njegove vladavine, među kojima je i obnavljanje kraljevske vlasti nakon vladavine Henrika III, uspostavljanje parlamenta kao stalne institucije , uspostavljanje funkcionalnog sistema prikupljanja poreza i reformu putem zakona. Međutim, on je često kritikovan zbog drugih radnji, kao što je njegovo brutalno ponašanje prema škotima i donošenja Edikta o protjerivanju 1290, kojim su jevreji protjerani iz Engleske. Ovaj edikt je ostao na snazi do kraja srednjeg vijeka, sve dok ga formalno nije ukinuo Oliver Cromwell 1656.
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search