Plutono

Temas pri... Ĉi tiu artikolo temas pri Ĉiela korpo. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Pluto.
Plutono ⯓ ♇
Rigardo de la nordpolusa teritorio kaj de la malproksima al Ĥarono flanko de Plutono, fotita de la kosma sondilo New Horizons la 14-an de Julio 2015 el distanco de proksimume 450.000 km[1]
Rigardo de la nordpolusa teritorio kaj de la malproksima al Ĥarono flanko de Plutono, fotita de la kosma sondilo New Horizons la 14-an de Julio 2015 el distanco de proksimume 450.000 km[1]
Proprecoj de la orbito
Granda duonakso
Perihelio – Afelio 29,658 340 67 AU
(4 436 824 613 km) –


Discentreco
Orbita inklinacio 17.141 75°


Sidera periodo 7,8163 Gs (247,69 jaroj)
Meza cirkulrapido 16 798 km/s
Fizikaj proprecoj
Kategorio Planedoido
Meza diametro 2370 ± 20 km
Maso (0,0021 termasoj)
1,305×1022 kg
Meza Denso 2.03±0.06 g/cm³
Ekvatora falakcelo je surfaco m/s²
Fuĝrapido km/s
Rotacia periodo 552,1 ks (6 t 9 h 22 min)
Inklinacio de la rotacia akso 119.591 ± 0.014°
Albedo
Proprecoj de la atmosfero
Premo surfaca 0,49 m/s²
(0,05 de la tergravito) bar
Temperaturo surfaca
min. – meza – maks.
37 K
Ĉefaj komponantoj

metano kaj nitrogeno

Historio kaj alioj
Malkovrinto Clyde Tombaugh
Malkovrinta dato 18-a de februaro 1930
Lunoj 5: Karono, Nikso, Hidro, Kerberoso kaj Stikso.
vdr

134340 Plutono estas nanplanedo rondiranta Sunon plejparte ekster la orbito de la oka planedo Neptuno. Ĝis la jaro 2006 ĝi estis klasata kiel la naŭa planedo de Suno, sed la 24-an de aŭgusto 2006 la ĝenerala asembleo de Internacia Astronomia Unio tiel precizigis la difinojn de klasoj de objektoj en la suna sistemo, ke Plutono perdis la epiteton planedo. Ekde tiam ĝi estas membro de la grupo planedoidoj, al kiuj komence apartenas ankaŭ la plej granda konata asteroido Cereso kaj la trans-Neptuna objekto Eriso. Tiu grupo verŝajne kreskos.

  • Loko: ekster la 8-a planedo: meze 5,9 × 1012 m for de Suno (39,5 AU).
  • Aĝo: 4,6×109 jaroj.

Plutono iam estas pli proksima al Suno ol Neptuno estas. Povas esti, ke ĝi iam estis luno de Neptuno. Lastan fojon Plutono troviĝis interne de la orbito de Neptuno ekde la 7-a de februaro 1979 ĝis la 11-a de februaro 1999.

Plutono havas atmosferon el maldensaj metano kaj nitrogeno, kaj, sur la grundo, glacion el metano. Kiel Tero kaj Marso, Plutono havas sezonojn ("vintro" kaj "vintrego") kaj polusajn glaciojn.

Oni malkovris du novajn satelitojn Nikso kaj Hidro en 2005, la kvaran provizore nomatan S/2011 P 1 aŭ P4 en 2011 kaj la kvinan (Stikso) en 2012.

  1. Nasa.gov: Global Mosaic of Pluto in True Color. 25-a de Julio 2015.

© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search