Irakeko Errepublika | |||
---|---|---|---|
الجمهورية العراقي (Al-Jumhuriyah Al-Iraqiyah) كۆماری عێراق (Komara Iraqê) | |||
Ereserkia: Mawtini | |||
Goiburua: الله أكب Allahu Akbar ("Jainkoa handiena da") | |||
| |||
Geografia | |||
Hiriburua | Bagdad 33°18′55″N 44°21′58″E | ||
Azalera | 437.072 km² | ||
Punturik altuena | Cheekha Dar (en) ![]() | ||
Kontinentea | Asia | ||
Mugakideak | Turkia, Siria, Jordania, Saudi Arabia, Kuwait eta Iran | ||
Administrazioa | |||
Gobernu-sistema | Errepublika federal eta federazio | ||
Irakeko presidentea | Abdul Latif Rashid (en) ![]() | ||
Legebiltzarra | Council of Representatives of Iraq (en) ![]() | ||
Harreman diplomatikoak | ![]() | ||
Zeren kide | ikusi
| ||
Demografia | |||
Biztanleria | 38.274.618 | ||
Dentsitatea | Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragilea bizt/km² | ||
Talde etnikoak | ikusi
| ||
Hizkuntza ofizialak | |||
Erabilitako hizkuntzak | ikusi
| ||
Erlijioa | islam | ||
Ezkontzeko adina | genero guztiak: 18 | ||
Emankortasun-tasa | 4,566 (2014) | ||
Eskolaratu gabeko umeak | 1.826.357 (2007) | ||
Bizi-itxaropena | 69,862 (2016) | ||
Giniren koefizientea | 29,5 (2012) | ||
Giza garapen indizea | 0,686 (2021) | ||
Ekonomia | |||
BPG nominala | 197.715.736.040,61 $ (2017) | ||
BPG per capita | 5.017 $ (2017) | ||
BPG erosketa botere paritarioa | 648.183.174.024 nazioarteko dolar (2017) | ||
BPG per capita EAPn | 16.935,066 nazioarteko dolar (2017) | ||
BPGaren hazkuntza erreala | 10,1 % (2016) | ||
Erreserbak | 49.315.419.400 $ (2017) | ||
Inflazioa | −1 % (2016) | ||
Historia | |||
Sorrera data: 1932 | |||
Bestelako informazioa | |||
Aurrezenbakia | +964 | ||
ISO 3166-1 alpha-2 | IQ | ||
ISO 3166-1 alpha-3 | IRQ | ||
Ordu eremua | ikusi
| ||
Elektrizitatea | 230 V. 50 Hz.Europlug (en) ![]() ![]() ![]() | ||
Internet domeinua | .iq | ||
gds.gov.iq |
Irak[1] (arabieraz: العراق, al-‘Irāq; kurdueraz: عێراق, Eraq), izen ofiziala Irakeko Errepublika[1] (arabieraz: جُمُهورية العِراق, Jumhūrīyyat al-‘Irāq; kurdueraz: کۆماری عێراق, Komari Eraq), Hego-mendebaldeko Asiako estatua da, ia Mesopotamia osoa hartzen duena. Mugakide ditu Kuwait eta Saudi Arabia hegoaldean, Jordania mendebaldean, Siria ipar-mendebaldean, Turkia iparraldean eta Iran ekialdean. 437.072 kilometro koadroko eremua dauka, eta 2016an 37,2 milioi biztanle zituen.[2] Hiriburua Bagdad da.
Tigris eta Eufrates ibaien ibarraren behealdea hartzen du, antzinateko lau zibilizazio handienetako baten bihotz-bihotzean. Lehenbizi arabiarrek inbaditu zuten, mongolek gero, eta turkiarrek azkenik. Lehen Mundu Gerraren ondoren, Britainia Handiaren agindupean geratu zen. 1932an lortu zuen burujabetasuna. 1958an monarkia eraitsi zuten, eta Abdul Karim Kassem jeneralak hartu zuen agintea. Hark harremanak estutu zituen Sobietar Batasunarekin eta Txinarekin. 1968an, Baath alderdi panarabiarrak hartu zuen agintea. Handik hara, Irak kurduen kontra borrokatu zen lehenbizi, eta Iranen aurka gero, Saddam Husseinen agindupean.
1990ean, Irakek Kuwait inbaditu zuen, baina berehala koalizio batek, Estatu Batuak buru zirela, aterarazi zuen handik. 2003an, Estatu Batuek eta haren aliatuek herrialdea inbaditu eta Baath alderdia kendu zuten agintetik; 2005ean, alderdi anitzeko hauteskundeak egin ziren. Estatubatuar tropek 2011n alde egin bazuten ere,[3] irakiar matxinoen erasoak aregotu ziren Siriako Gerra Zibilaren ondorioz. 2014an, Estatu Islamikoak erasoaldia egin zuen herrialdearen iparraldean, baina 2017an garaitua izan zen.[4]
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search