IsraelHimno Hatikvah Lema «sen valor» Símbolo oficial Cão de Canaã (pt) (National dog (en) )Anemone coronaria (floral emblem (en) )Oliveira (national tree (en) )Bubela (paxaro nacional )Faláfel (prato nacional (pt) ) Nomeado en referencia a Terra de Israel e Xacob
Capital Xerusalén (1949–) Contén a división administrativa Poboación 9.840.000 (2023) (473,76 hab./km² ) Lingua oficial lingua hebrea Relixión xudaísmo , Islam , cristianismo e Drusos Parte de Superficie 20.770 km² Auga 2,1 % Bañado por Mar Levantino (pt) , Mar de Galilea , Mar Morto , Golfo de Aqaba , Río Kevin e Mar Mediterráneo Punto máis alto Monte Hérmon (pt) (2.814 m) Punto máis baixo Mar Morto (−437 m) Comparte fronteira con Precedido por Fundador David Ben-Gurion Creación 14 de maio de 1948 : (Declaration of Israeli independence (en) ) Día festivo Forma de goberno República parlamentaria Estado unitario • Presidente Isaac Herzog (2021–sen valor) Órgano executivo Governo de Israel (pt) • Primeiro ministro Benjamin Netanyahu (2022–) Órgano lexislativo Knesset , (Escano: 120) Máxima autoridade xudicial Tribunal Supremo de Israel Membro de PIB nominal 520.700.000.000 (2022) Moeda Novo sheqel Fuso horario Dominio de primeiro nivel .il e ישראל. (mul) Prefixo telefónico +972 Teléfono de emerxencia 100 , 101 e 102 Código de país IL
Páxina web gov.il
O Estado de Israel [ 1] [ 2] (hebreo : מדינת ישראל , transliteración : Medinat Yisra'el; Árabe : دولة اسرائيل , transliteración: Daulat Isra'il) é un país no Oriente Medio (oeste de Asia , no chamado 'crecente fértil'), situado na costa oriental do mar Mediterráneo . É unha democracia parlamentaria e legalmente un estado xudeu.[ 3] Fai fronteira co Líbano ao norte, con Siria ao nordeste, con Xordania e Cisxordania ao leste, con Exipto e a franxa de Gaza ao suroeste, e co golfo de Aqaba (no mar Vermello ) ao sur.[ nota 1] O Mediterráneo bordéao polo seu oeste, e entre Xordania e Exipto sae uns poucos quilómetros ó golfo de Aqaba , extensión do mar Vermello (tamén chamado golfo de Eilat). Igualmente, ten costa co mar Morto (mar interior). Xeograficamente, contén diversas características dentro do seu relativamente pequeno territorio[ 5] [ 6] Israel defínese como un "Estado xudeu e democrático" nas súas Leis Básicas e é o único Estado de maioría xudía do mundo.[ 7]
Despois dunha resolución da Asemblea Xeral das Nacións Unidas o 29 de novembro de 1947, recomendando a adhesión e introdución do Plan de Partición de Palestina para substituír o Mandato Británico , o 14 de maio de 1948, David Ben-Gurion , o xefe-executivo da Organización Sionista Mundial [ nota 2] e presidente da Axencia Xudaica para Palestina , declarou o estabelecemento dun Estado Xudeu en Eretz Israel , a ser coñecido como o Estado de Israel , unha entidade independente do control británico.[ 8] [ 9] [ 10] As nacións árabes veciñas invadiron o recentemente creado país ao día seguinte, en apoio aos árabes palestinos . Israel, dende aquela, levou a cabo varias guerras cos Estados árabes circundantes,[ 11] no transcurso das cales ocupou os territorios de Cisxordania , península do Sinaí , franxa de Gaza e altos do Golán . Partes desas áreas ocupadas, incluíndo Xerusalén Oriental , foron anexionadas por Israel, mais a fronteira coa veciña Cisxordania aínda non foi definida de forma permanente.[ 12] [ 13] [ 14] [ 15] [ 16] Israel asinou tratados de paz con Exipto e Xordania , porén os esforzos para solucionar o conflito israelí-palestino ata agora non deron como resultado a paz.
O centro financeiro de Israel é Tel Aviv ,[ 17] mentres que Xerusalén é a cidade máis populosa do país e a súa capital [ nota 3] (aínda que non sexa recoñecida como tal pola comunidade internacional). A poboación israelí, conforme o definido pola Oficina Central de Estatísticas de Israel , foi estimada en 2017 en 8.758.600[ 18] [ nota 4] habitantes, dos cales un 74.8% eran xudeus. Os árabes constitúen a segunda maior etnia do país, cun 20.8% de habitantes, incluíndo os árabes de Xerusalén Leste.[ 19] A gran maioría dos árabes israelís son musulmáns sunnitas , incluíndo un número significativo de beduínos do Negev semi-sedentarios , o resto son cristiáns e drusos . Outras minorías inclúen varias denominacións étnicas e etno-relixiosas, como os circasianos , samaritanos e maronitas , entre outros.
Israel é unha democracia representativa cun sistema parlamentario , representación proporcional e sufraxio universal .[ 20] [ 21] O primeiro ministro serve como xefe de goberno e o Knesset como o corpo lexislativo unicameral do país. Israel ten unha das máis altas expectativas de vida do mundo[ 22] e é considerado un país desenvolvido , sendo membro da OCDE e da ONU .[ 23] O seu produto interno bruto (PIB) nominal foi o 37º maior do mundo en 2014,[ 24] mentres que o país ten o nivel de vida máis alto de Oriente Medio .[ 25] No entanto, organizacións como Amnistía Internacional e Human Rights Watch teñen sido críticas coas políticas de Israel en relación aos palestinos , mentres que o goberno dos Estados Unidos [ 26] e algúns países de Europa , como o Reino Unido e Alemaña , xeralmente apoian a Israel bélica e financeiramente.[ 27]
↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para israelí .
↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para israelita .
↑ Elazar, Daniel J. "Israel as a Jewish State" (en inglés ) . Jerusalem Center for Public Affairs. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ Mayzel, Matitiahu (13 de maio de 2005). "How did Israel get its current borders" (en inglés ) . Arquivado dende o orixinal o 27 de setembro de 2015. Consultado o 19 de outubro de 2015 .
↑ "Israel" . The World Factbook (en inglés ) . Washington (EUA): Central Intelligence Agency . Arquivado dende o orixinal o 27 de maio de 2016. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ (Skolnik 2007 , pp. 132–232)
↑ "Israel" . Freedom in the World (en inglés ) . Freedom House. 2008. Arquivado dende o orixinal o 23 de xuño de 2012. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Declaration of Establishment of State of Israel" (en inglés ) . Israel Ministry of Foreign Affairs. 14 de maio de 1948. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ Brenner, Michael; Frisch, Shelley (Abril 2003). Zionism: A Brief History . Markus Wiener Publishers. p. 184 .
↑ "Zionist Leaders: David Ben-Gurion 1886–1973" (en inglés ) . Israel Ministry of Foreign Affairs. Arquivado dende o orixinal o 27 de setembro de 2015. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ Gilbert, Martín (2005). The Routledge Atlas of the Arab–Israeli conflict (en inglés ) . Routledge. ISBN 978-0-415-35900-9 .
↑ "The status of Jerusalem" (PDF) . The Question of Palestine & the United Nations (en inglés ) . United Nations Department of Public Information. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Analysis: Kadima's big plans" . BBC News (en inglés ) . 29 de marzo de 2006. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ Kessner, BC (2 de abril de 2006). "Israel’s Hard-Learned Lessons" . Homeland Security Today (en inglés ) . Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "The Legacy of Undefined Borders, Tel Aviv Notes No. 40, 5 de xuño de 2002" (en inglés ) . The Institute for National Security Studies. Consultado o 7 de outubro de 2010 .
↑ "Israel Journal: A Land Without Borders" . The Epoch Times (en inglés ) . Arquivado dende o orixinal o 21 de outubro de 2012. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "GaWC – The World According to GaWC 2008" (en inglés ) . Globalization and World Cities Research Network. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Home page" . Israel Central Bureau of Statistics. Consultado o 20 de febreiro de 2017 .
↑ "Latest Population Statistics for Israel" . Jewish Virtual Library . American–Israeli Cooperative Enterprise. xaneiro de 2017. Consultado o 20 de febreiro de 2017 .
↑ (Rummel 1997 , p. 257). "Unha lista actual de democracias liberais incluiría: Andorra, Arxentina, ... , Chipre, ... , Israel, ..."
↑ "Global Survey 2006: Middle East Progress Amid Global Gains in Freedom" (en inglés ) . Freedom House . 19 de decembro de 2005. Arquivado dende o orixinal o 23 de xuño de 2012. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "WHO: Life expectancy in Israel among highest in the world" . Haaretz (en inglés ) . 24 de maio de 2009. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Israel's accession to the OECD" (en inglés ) . Organisation for Economic Co-operation and Development. Arquivado dende o orixinal o 13 de xaneiro de 2011. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Report for Selected Countries and Subjects" (en inglés ) . Fondo Monetario Internacional . Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Human development indices" (PDF) (en inglés ) . Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento . Arquivado dende o orixinal (PDF) o 21 de novembro de 2010. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Israel: US Foreign Assistance. Clyde R. Mark, Foreign Affairs Defense and Trade Division, Congressional Research Service, Biblioteca do Congresso dos EUA." (PDF) (en inglés ) . 26 de abril de 2005. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
↑ "Lobby judeu, pilar do apoio político e financeiro dos EUA a Israel" . UOL Últimas notícias (en portugués ) . 5 de maio de 2008. Consultado o 29 de decembro de 2015 .
Erro no código da cita: As etiquetas <ref>
existen para un grupo chamado "nota", pero non se atopou a etiqueta <references group="nota"/>
correspondente