Wandalska ceramika pogrzebowa z Karpat Zewnętrznych i Beskidów Zachodnich z II-III wieku n.e.
Wandalski grób ciałopalny z II wieku n.e.
Dominuje pogląd o związku Wandalów z kulturą przeworską[1][2][3][4][5], jednak na wcześniejszym etapie dziejów badań archeologicznych, od okresu międzywojennego, istniała pewna rozbieżność opinii[6]. Obrońcy hipotezy o wczesnym rozwoju Słowian na obecnych ziemiach polskich wskazywali na łączność kultur: przeworskiej i łużyckiej. Zauważali także pochodzenie z tych regionów najwcześniej potwierdzonych plemion słowiańskich. Jeszcze inni badacze przychylali się ku mieszanemu (germańsko-słowiańskiemu) charakterowi kultury przeworskiej[6].
Istotny przełom w badaniach nad kulturą przeworską przyniosły prowadzone od lat 80. XX wieku prace badawcze, które w istotny sposób wzbogaciły zasób źródeł i studiów[7][8][9].
↑Przegląd archeologiczny. t. 40-41, 1992, str. 66-67 "konfrontacja danych archeologicznych ze źródłami pozwala stwierdzić, że gros terytorium przeworskiego zasiedlali wschodniogermańscy Wandalowie"
↑Jerzy Strzelczyk, Wandalowie i ich afrykańskie państwo, Warszawa 2005, s. 49.
↑Encyklopedia historyczna świata. Tom I: Prehistoria, praca zbiorowe, opracowanie naukowe prof. dr hab. Janusz K. Kozłowski, Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, Kraków 1999, s. 420.
↑Bartosz Kontny, Uzbrojenie kultury przeworskiej w okresie wpływów rzymskich i początkach okresu wędrówek ludów, w: Wandalowie. Strażnicy bursztynowego szlaku, red. J. Andrzejowski, A. Kokowski, Ch. Leiber, Lublin-Warszawa 2004, s. 143
↑Tadeusz Makiewicz, "W sprawie aktualnego stanu badań nad problemem kontynuacji kulturowej pomiędzy starożytnością a wczesnym średniowieczem w Polsce. Punkt widzenia autochtonisty.", Slavia Antiqua, T. 48,2005, s. 9-15.
↑ abJ. P. Mallory: Przeworsk culture. W: J. P. Mallory, D. Adams: Encyclopedia Of Indo-European Culture. Routledge, 1997, s. 470. ISBN 1-884964-98-2.
↑Ludność kultury przeworskiej składała się przede wszystkim z Wandalów, ale też najpewniej Lugiów, którzy kilka wieków wcześniej utworzyli silny organizm, przyczyniając się do ukształtowania kultury przeworskiej. Autor: Magdalena Mączyńska. Ziemie w dorzeczu Odry i Wisły w III i IV w. po Chr. s. Barbarzyńskie tsunami. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły, Uniwersytet Warszawski, Narodowe Centrum Nauki, Warszawa-Szczecin 2017 s. 36. UW ISBN 978-83-61376-47-7, MNS ISBN 978-83-63365-58-5
↑Najstarszych siedzib Słowian należy szukać na wschodzie Europy, a ich obecności na ziemiach pomiędzy Odrą a Bugiem nie da się określić wcześniej niż na początek VI wieku Źródło: Andrzej KokowskiCień Światowita w: Cień Światowita, czyli pięć głosów w sprawie etnogenezy Słowian, pod redakcją Andrzeja Kokowskiego, opinia prof. dr hab. Jerzy Okulicz-Kozaryn, 2002, s. 10.