Rusya Federasyonu | |||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Millî marş Rusya Ulusal Marşı Государственный гимн Российской Федерации Gosudarstvennıy gimn Rossiyskoy Federatsii | |||||||||||||||||||||
Başkent ve en büyük şehir | Moskova | ||||||||||||||||||||
Resmî dil(ler) | Rusça | ||||||||||||||||||||
Tanınan bölgesel dil(ler) | Çeşitli bölgelerde 27 bölgesel dil | ||||||||||||||||||||
Etnik gruplar (2021, Kırım dahil) | |||||||||||||||||||||
Resmî din (2024) |
| ||||||||||||||||||||
Demonim | Rus | ||||||||||||||||||||
Hükûmet | Otoriter diktatörlük altındaki federal yarı başkanlık cumhuriyeti[3][4] | ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Yasama organı | Federal Meclis | ||||||||||||||||||||
Federasyon Konseyi | |||||||||||||||||||||
Devlet Duması | |||||||||||||||||||||
Tarihçe | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Yüzölçümü | |||||||||||||||||||||
• Toplam | 17.098.246 km2İlhak edilen Ukrayna toprakları dahil edilmemiştir | ||||||||||||||||||||
• Su (%) | %13[5] (bataklıklar dahil) | ||||||||||||||||||||
Nüfus | |||||||||||||||||||||
• 2022 tahminî | 147,182,123 (9.) | ||||||||||||||||||||
• Yoğunluk | 8,4/km2 (225.) | ||||||||||||||||||||
GSYİH (SAGP) | 2021 tahminî | ||||||||||||||||||||
• Toplam | 4,328 trilyon $[6] (6.) | ||||||||||||||||||||
• Kişi başına | 29.485 $[6] (50..) | ||||||||||||||||||||
GSYİH (nominal) | 2021 tahminî | ||||||||||||||||||||
• Toplam | 1,711 trilyon $[6] (11.) | ||||||||||||||||||||
• Kişi başına | 11.654 $[6] (59.) | ||||||||||||||||||||
Gini (2018) | ▲ 37.5[7] orta · 98. | ||||||||||||||||||||
İGE (2019) | ![]() çok yüksek · 52. | ||||||||||||||||||||
Para birimi | Rus rublesi (RUB) | ||||||||||||||||||||
Zaman dilimi | UTC+2 - +12 | ||||||||||||||||||||
Tarih formatı | gg.aa.yyyy | ||||||||||||||||||||
Trafik akışı | sağ | ||||||||||||||||||||
Telefon kodu | +7 | ||||||||||||||||||||
ISO 3166 kodu | RU | ||||||||||||||||||||
İnternet alan adı | .ru, (.su rezerve), (.рф 2009) |
Rusya,
Rusya'nın tarihi 3. ve 8. yüzyıllar arasında Avrupa'da tanınan bir grup olarak ortaya çıkan Doğu Slavları ile başlamaktadır.[13] 9. yüzyılda Varegler tarafından kurulan ve yönetilen Orta Çağ Kiev Rus Devleti ortaya çıktı. 988 yılında Bizans İmparatorluğu'ndan Ortodoks Hristiyanlık kabul edilerek, sonraki milenyum için Rus kültürü, tanımlanan Bizans ve Slav kültürlerinin sentezi başladı.[14] Daha sonra Kiev Knezliği bir dizi küçük devlet hâlinde parçalandı ve topraklarının çoğunluğu Moğollar tarafından istila edilip Altın Orda Devleti'nin kolları hâline geldi.[15] 15. yüzyılda Altın Orda Devleti'nin iyice zayıflamasıyla birlikte, bağımsızlığını ilan eden Rus prenslikleri yavaş yavaş yeniden birleşerek Moskova Knezliği'ni kurmuş ve Kiev Knezliği'nin kültürel ve siyasi mirasının ardılı olmuştur. 18. yüzyıla gelindiğinde, büyük ölçüde fetih, ilhak ve keşif yoluyla Avrupa'da Polonya'dan Kuzey Amerika'da Alaska'ya kadar uzanan tarihin en büyük üçüncü imparatorluğu olan Rus İmparatorluğu hâline gelmiştir.[16][17]
1917 Ekim Devrimi'nden sonra Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti, dünyanın ilk anayasal sosyalist devleti ve II. Dünya Savaşı'nda Müttefiklerin zaferinde belirleyici bir rol oynayan[18][19] tanınmış bir süper güç olan Sovyetler Birliği'nin en büyük ve önde gelen kurucusu olmuştur.[20] Sovyetler döneminde Dünya'nın ilk yapay uydusu ve ilk insanlı uzay uçuşu dahil olmak üzere, 20. yüzyılın en önemli teknolojik başarılarından bazıları gerçekleştirildi. Rusya Federasyonu, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1991'de kurulmuştur ve SSCB'nin ardılı olarak tanınmaktadır.[21]
Uluslararası alanda, Rusya demokrasi, insan hakları ve basın özgürlüğü ölçümlerinde en düşük sıralanan ülkeler arasında yer alır; ülkede aynı zamanda yüksek düzeyde yolsuzluk bulunmaktadır. Rusya ekonomisi, nominal GSYİH'e göre dünyanın en büyük dokuzuncu ve satın alma gücü paritesine göre altıncı büyük ekonomisidir. Rusya dünyanın en büyük maden ve enerji kaynaklarından birine sahiptir[22] ve Dünya'nın en büyük petrol ve doğalgaz üreticilerindendir. Rusya, tanınmış beş nükleer silahlı devletten biridir ve Dünya'nın en büyük kitle imha silah stoklarına sahiptir.[23] Ayrıca büyük güçlerden biri olup BM ve BMGK'nin daimi üyesi, G20, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği, Şanghay İşbirliği Örgütü, Avrasya Ekonomi Topluluğu, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ve Dünya Ticaret Örgütü üyesi ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nun önde gelen üyesidir.
officially a democratic state with the rule of law, in practice an authoritarian dictatorship
<ref>
etiketi; uk
isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search